Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 0 użytkowników i 23 gości.

Wybory do Konstytuanty w 1917 r.: Dlaczego bolszewicy ich nie wygrali - czyli demokracja radziecka kontra demokracja burżuazyjna

1917 - cała władza w ręce Rad !

 

Temat:

Wybory do Konstytuanty w Rosji 1917

Data:

Wed, 16 Apr 2014 21:55:29 +0200

Nadawca:

Simon Kowalski <simon.kalm@gmail.com> 

Adresat:

redakcja@1917.net.pl 

 
 
 
Witam! Mam jedno pytanie w sprawie wyborów do Konstytuanty w Rosji w 1917 roku. Według oficjalnych wyników wyborów eserowcy uzyskali ok. 40% głosów, podczas gdy bolszewicy 24%. Na chłopski rozum wynikałoby z tego, że eserowcy mieli większe poparcie wśród społeczeństwa rosyjskiego niż bolszewicy, ale przecież tak wcale nie było. To bolszewicy przecież mieli większe poparcie. Bez tego poparcia nigdy by nie przeprowadzili rewolucji październikowej i nie ustanowili władzy radzieckiej. Większość delegatów partii bolszewickiej na II Zjeździe Rad Delegatów Robotniczych, Chłopskich i Żołnierskich w listopadzie 1917 była demokratycznie wybrana, mieli także olbrzymie poparcie wśród robotników i żołnierzy. Dlaczego w takim razie przegrali oni te wybory? Czy mogliby mi Państwo to wytłumaczyć? 
 
 
PS. Podkreślam, że moje pytanie nie ma nic negatywnego w stosunku do bolszewików, których osobiście bym całkowicie poparł, a późniejsze rozpędzenie przez nich Konstytuanty było absolutną koniecznością, aby uratować i chronić władzę radziecką oraz demokrację rad przed dyktaturą i kontrrewolucją burżuazji. 
 
Pozdrawiam serdecznie.
 
 
***************************************************** 
Odpowiedź WR:
 
 
Rosja w 1917 roku była krajem w ogromnej większości chłopskim i to głos chłopstwa decydował o wyniku dowolnego bezpośredniego głosowania o zasięgu ogólnokrajowym. Rosyjscy chłopi w 1917 roku domagali się ziemi i pokoju - czyli postulatów, które głosili zarówno bolszewicy jak i eserowcy. Eserowcy jednak byli partią z dłuższymi tradycjami, dużo lepiej rozpoznawalną przez chłopstwo, natomiast popularność bolszewików wzrosła w ciągu kilku miesięcy 1917 roku na fali rozczarowania polityką Rządu Tymczasowego który kontynuował wyniszczającą i bezsensowną wojnę.
 
 
 Robotnicy i zmobilizowani żołnierze  którzy utworzyli Rady, już zdążyli się rozczarować do eserowców przez ich wojenną i wyniszczającą dla robotników i chłopów politykę. Wydarzenia 1917 działy się jednak szybko - od upadku cara do Października upłynęło zaledwie 8 miesięcy, podczas których obdarzony początkowo ogromnym poparciem społecznym Rząd Tymczasowy utracił je, a bolszewicy urośli wielokrotnie, pojawiły się Rady, w których bolszewicy zdobyli większość.
 
Natomiast masy chłopskie nadal w znacznym stopniu uważały eserowców za swoich reprezentantów - stąd wyniki 57% jaki zdobyli eserowcy i zaledwie 24% poparcia dla bolszewików w skali kraju, podczas gdy jeśli chodzi o II zjazd Rad proporcje były mniej więcej odwrotne (51% delegatów mieli bolszewicy, przy czym w radzie piotrogrodzkiej było aż 90% delegatów bolszewików [1]).
 
Jeśli chodzi o wielkie ośrodki przemysłowe to w nich w wyborach do konstytuanty bolszewicy zdobyli zdecydowaną większość. W 27 na 38 stolic guberni, które były największymi ośrodkami robotniczymi, zwyciężyli bolszewicy – proporcje pomiędzy wynikami bolszewików i eserowców były dokładnie odwrotne. W Piotrogrodzie bolszewicy zdobyli 45% głosów przy  27% wyniku kadetów i 17% wyniku eserowców. W Moskwie bolszewicy zdobyli 48% głosów. W armii poparcie dla bolszewików było jeszcze większe – 56% na froncie północnym i 67% na froncie zachodnim. Poparcie wśród marynarzy Floty Bałtyckiej wyniosło 58,2%, a ogółem w 20 przemysłowych okręgach Rosji – 53% [2].
 
 
 Eserowcy natomiast zdecydowanie wygrali w rolniczych i nieuprzemysłowionych regionach kraju takich jak Ałtaj, Kaukaz, obwód kurski, woroneski, charkowski, jenisejski, tobolski, zabajkalski, irkucki, saratowski, astrachański i chersoński. [3]
 
 
Lenin w artykule „Tezy w sprawie zgromadzenia ustawodawczego", komentuje wyniki wyborów do Zgromadzenia . W tezach numer 4 i 5  pisze on .
 
 
Zwołanie Zgromadzenia Ustawodawczego w naszej rewo­lucji według list, złożonych w połowie października r. 1917, od­bywa się w takich warunkach, które wyłączają możliwość na­leżytego wyrażenia woli narodu w ogóle, a mas pracujących w szczególności, przy pomocy wyborów do tego Zgromadzenia Ustawodawczego.(..) Proporcjonalny system wyborczy daje rze­czywisty wyraz woli ludu tylko wówczas, kiedy listy partyjne rzeczywiście odpowiadają realnemu podziałowi ludu na te ugru­powania partyjne, które odzwierciedlone zostały w tych listach- U nas natomiast, jak wiadomo, partia, która od maja do paździer­nika posiadała najwięcej zwolenników wśród ludu, a zwłaszcza wśród chłopstwa, partia socjalistów-rewolucjonistów, złożyła jednolite listy do Zgromadzenia Ustawodawczego w połowie października r. 1917, ale po wyborach do Zgromadzenia Usta­wodawczego, przed jego zwołaniem, w partii tej nastąpił rozłam. Wskutek tego nie ma i nie może być nawet formalnej zgod­ności między wolą wyborców jako masy a składem posłów, wy­branych do Zgromadzenia Ustawodawczego. [3]
 
 
W tezie szóstej Lenin zwraca uwagę na szybki przebieg wydarzeń roku 1917, który spowodował, że lud, zwłaszcza w chłopskich rejonach kraju odległych od Piotrogrodu, nie był świadomy jeszcze dokonań władzy radzieckiej:
 
 
społeczno-ekonomicznym, klasowym źródłem rozbie­żności między wolą narodu, a zwłaszcza klas pracujących, z jed­nej strony, a składem Zgromadzenia Ustawodawczego — z dru­giej. jest ta okoliczność, że wybory do Zgromadzenia Ustawo­dawczego odbyły się wówczas, kiedy przytłaczająca większość ludu nie mogła jeszcze wiedzieć o całej głębi i znaczeniu radziec­kiej, proletariacko-chłopskiej Rewolucji Październikowej, która rozpoczęła się 25 października r. 1917, tzn. po złożeniu list kandy­datów do Zgromadzenia Ustawodawczego. [4]
 
 
Jak pisze dalej Lenin w tezie jedenastej
 
 
ugrupowanie ,sił klasowych Rosji w ich walce klasowej w listopadzie i grudniu r. 1917 jest zasad­niczo inne, niż to, które mogło znaleźć swój wyraz w listach kan­dydatów do Zgromadzenia Ustawodawczego w połowic paździer­nika roku 1917, zgłoszonych przez partie.[4]
 
 
Zgromadzenie Ustawodawcze wybrane w ten sposób, działające wbrew władzy Rad Delegatów Robotniczych, Żołnierskich i Chłopskich prowadziło do nieuchronnych sprzeczności. Jak przewidział Lenin w tezie numer 14, hasło «Cała władza w ręce Zgromadzenia Ustawodawczego», nie liczące się ze zdobyczami rewolucji robotniczo-chłopskiej, nie liczące się z władzą Radziecką, nie liczące się z decyzją II Ogólnorosyjskiego Zjazdu Rad Delegatów Robotniczych i Żoł­nierskich, II Ogólnorosyjskiego Zjazdu Delegatów Chłopskich itd. (..)  oznacza faktycznie walkę o usunięcie władzy Radzieckiej, i że gdyby Zgromadzenie Ustawodawcze sprzeciwiło się władzy Radzieckiej, to niechybnie byłoby skazan na śmierć polityczną.. [4].
 
 
Jako bardzo ważny przykład sprzeczności interesów i woli ludu rosyjskiego z wolą posłów wybranych do Zgromadzenia Ustawodawczego, Lenin podaje stosunek do pokoju. Jak pisze Lenin w tezie piętnastej
 
 
nieunikniona jest rozbieżność między składem posłów do Zgromadzenia Usta­wodawczego a rzeczywistą wolą ludu w kwestii zakończenia wojny [4]
 
 
Rozbieżności te dopoprowadziły rozwiązania Zgromadzenia Ustawodawczego w styczniu 1918 i końca okresu dwuwładzy. Czemu więc bolszewicy nawoływali najpierw do rozpisania powszechnych wyborów do Zgromadzenia Ustawodawczego, przeprowadzili je, a potem uznali wybrane w ten sposób Zgromadzenie Ustawodawcze za kontrrewolucyjne i zbudowali państwo opartę na władzy rad robotniczych a nie na burżuazyjnej demokracji. Aby znaleźć odpowiedź na to pytanie, musimy się cofnąć do tezy pierwszej w tekście Lenina:
 
 
Żądanie zwołania Zgromadzenia Ustawodawczego zupełnie słusznie wchodziło do programu rewolucyjnej socjaldemokra­cji, ponieważ w republice burżuazyjnej Zigromadzenie Ustawo­dawcze jest najwyższą formą demokratyzmu i ponieważ repub­lika imperialistyczna z Kiereńskim na czele, stwarzając parla­ment, szykowała sfałszowanie wyborów i szereg pogwałceń demokratycznych. [4]
 

Tak więc parlamentaryzm jest najwyższą postacią demokratyzmu, jaka może mieć miejsce w republice burżuazyjnej. Po zwycięstwie Rewolucji Październikowej Rosja przestała być republiką burżuazyjną, więc twierdzenie o tym, że parlament jest najlepszą możliwą formą realizacji demokracji przestało być aktualne. Lud pracujący uzyskał bowiem swoją bezpośrednią reprezentację w postaci Rad. Wyjaśnia to Lenin w tezie drugiej:
 

 
rewolucyjna socjaldemokracja od samego początku rewolu­cji 1917 r. wielokrotnie podkreślała, że Republika Rad jest wyższą formą demokratyzmu, niż zwykła republika burżuazyjna ze Zgro­madzeniem Ustawodawczym.
 
 
 
Kwestię Zgromadzenia Ustawodawczego  komentuje także Andrzej Witkowicz w książce „Wokół terroru białego i czerwonego”. Witkowicz zauważy, że listy wyborcze do Zgromadzenia Konstytucyjnego układano jeszcze przed Październikiem i - co niezwykle istotne - przed podziałem partii eserowskiej. W chwili głosowania istniały 3 partie eserowskie, z 3 niezależnymi KC. A więc wybory wygrała partia, która już nie istniała! Prawica eserowska sprzeciwiała się Rewolucji Październikowej, podczas gdy lewica brała w niej czynny udział i współtworzyła rząd Lenina. Warto podkreślić, że podczas tworzenia list faworyzowano prawe skrzydło partii. Dlatego nie można traktować składu Konstytuanty jako wierne odzwierciedlenie nastrojów w porewolucyjnej Rosji. [5]
 

Widzimy więc, że przebieg procesu jest znacznie bardziej skomplikowany niż wynikałoby z naiwnego burżuazyjnego spojrzenia na historię a zarzuty stawiane Leninowi dotyczące jego rzekomego antydemokratyzmu są bezpodstawne. Fakt że demokracja może być realizowana w różnych formach może, jak widzimy, czasami doprowadzać do sprzeczności pomiędzy równolegle istniejącymi różnymi formami demokracji. Zwłaszcza kiedy charakter klasowy tych form jest różny. Demokracja robotnicza różni się bowiem od demokracji burżuazyjnej w podobnym stopniu, jak demokracja burżuazyjna od demokracji szlacheckiej z XVI-XVIII wiecznej Polski.
 
 
Apologeci demokracji burżuazyjnej nie zauważają natomiast faktu, że w znacznej części istniejących państw kapitalistycznych nazywających się demokratycznymi większość mas pracujących nie posiada partii reprezentującej ich interesy, bądź partie te, z powodu niewielkiej ilości posiadanych funduszy i braku publicznych dotacji pozostają na marginesie życia politycznego. Co wskazuje na ogromne ograniczenia demokracji burżuazyjnej i pokazuje, że najprawdziwsza demokracja może zapanować dopiero bo obaleniu kapitalistycznego systemu wyzysku i przekazaniu władzy państwowej bezpośrednio w ręce klasy robotniczej, za pomocą Rad Delegatów Robotniczych, bądź innej porównywalnej instytucji opartej na demokracji bezpośredniej, do której organów delegaci wybierani są bezpośrednio w zakładach pracy. Marksiści nazywają to dyktaturą proletariatu, w kontraście do panującej w państwach kapitalistycznych dyktatury burżuazji.
 
 
Dlatego też naczelnym hasłem bolszewików w październiku 1917 roku było „Cała władza w ręce Rad!”
 
 

Przypisy:
 
[1] http://ru.wikipedia.org/wiki/II_%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D1%8A%D0%B5%D0%B7%D0%B4_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%87%D0%B8%D1%85_%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2
 
[2] http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%A3%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B5%20%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5/ 
 
 
 
[3]  http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%8B%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8B_%D0%B2%D0%BE_%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 
 
 
 
[4] W.I.Lenin, „Tezy w sprawie Zgromadzenia Ustawodawczego”
 http://www.1917.net.pl/node/1360
 

[5] Witkowicz A. "Wokół terroru białego i czerwonego 1917-1923", KiP 2008, str. 393-394
 
 

Społeczność

Lenin 005