Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 1 użytkownik i 127 gości.

Mitch Abidor: Grupa Manouchiana – Bohaterowie i męczennicy ruchu oporu

afficherouge-3.jpg

W południe 21 lutego 1944 roku 23 członków komunistycznego ruchu oporu, Francs Tireurs et Partisans - Main - d'oeuvre immigrée, zostało straconych w Mont Valerian. Jednodniowy proces tych kobiet i mężczyzn, którzy stali się znani jako grupa Manouchiana (na cześć przywódcy paryskiej sekcji organizacji, ormiańskiego aktywisty i poety Missaka Manouchiana), stał się częścią ogromnej kampanii propagandowej w prasie kolaboracyjnej. Powód tej kampanii był prosty: spośród 23, 20 było obcokrajowcami, a spośród nich 11 było Żydami. Celem kampanii propagandowej było wykorzystanie grupy Manouchiana do odmalowania ruchu oporu jako komunistycznej, zagranicznej i (bardziej konkretnie) żydowskiej sprawki. Dziennik „France-Soir” dał reportażowi z procesu nagłówek: „Proces 24 żydokomunistycznych terrorystów/Żyd Rajman i Alfonso, wspólnicy Missaka Manouchiana, opowiadają sędziom historię morderstwa dra Rittera”.
 
Kampania osiągnęła swój szczyt (i nieśmiertelność) dzięki publikacji i rozwieszaniu w całej Francji w dniach poprzedzających egzekucję l'Affiche Rouge: Czerwonego Plakatu. Plakat pytał: „Wyzwoliciele?”, a poniżej zdjęcia wykolejonych pociągów, podziurawionego kulami ciała i składu broni odpowiadały: „Wyzwolenie! Przez armię zbrodni”. Co ważniejsze, i o co szczególnie chodziło nazistom, 10 fotografii w białych kółkach identyfikujące członków grupy i ich „zbrodnie”: „Alfonso – Hiszpański czerwony – 7 ataków”, „Grzywacz – Polski Żyd – 2 ataki”, „Rajman – Polski Żyd – 13 ataków”. U wierzchołka odwróconego trójkąta fotografii, wskazane strzałką, były słowa: „Manouchian – Ormianin – Szef grupy – 56 ataków 150 zabitych 800 rannych”.
 
Zamiast ich potępić, ten plakat miał przetrwać i posłużyć za pomnik grupy Manouchiana.
 
Grupa walczyła z Niemcami w ramach FTP-MOI, części większych Francs Tireurs et Partisans (FTP) [Wolni Strzelcy i Partyzanci] oraz kontynuacji przedwojennej organizacji robotników-imigrantów związanej z Francuską Partią Komunistyczną (PCF), Main d'oeuvre immigrée [Immigrancka Siła Robotnicza]. Na ich akcje na początku okupacji składały się sabotaż w fabrykach produkujących dla Niemców oraz pomoc komunistycznym imigrantom w powrocie do okupowanych ojczyzn celem wstąpienia do ruchu oporu.
 
Wraz z latem 1941 roku (i inwazją na Związek Radziecki) czasem dwuznaczna pozycja PCF nt. ruchu oporu uległa zmianie i wraz z działalnością propagandową wśród wojsk okupacyjnych walka zbrojna stanęła na porządku dziennym. FTP-MOI była w jej sercu, w Paryżu.
 
Podpalanie fabryk produkujących dla Niemców; wykolejanie pociągów; ataki na niemieckich żołnierzy, wszystko to wykonywali żołnierze armii cieni. Zakładano wytwórnie bomb, drukowano fałszywe papiery, tajne drukarnie wydawały w jidysz, po włosku, hiszpańsku, węgiersku, ormiańsku, rumuńsku…
 
Paryska sekcja FTP-MOI, pod przywództwem Missaka Manouchiana, zdobyła reputację odważnej dzięki takim akcjom na wielką skalę jak próba zabicia von Schaumburga, dowódcy niemieckich wojsk w Paryżu oraz udana egzekucja z 28 września 1943 roku na generała SS Rittera, szefa znienawidzonej Service du Travail Obligatoire, niemieckiej służby pracy przymusowej. Pojęcie o rozmachu ich działalności można zdobyć na podstawie działalności z jednego dnia, z 8 września 1943 roku (na ledwie kilka tygodni przed schwytaniem grupy): wykolejenie pociągu na linii Paryż-Reims; egzekucja dwóch feldżandarmów w Argenteuil; dwóch żołnierzy zabitych przy Porte d’Ivry; sierżant zabity na rue de la Harpe; dwóch innych Niemców zastrzelonych w nieznanym miejscu.
 
Jednak latem 1943 roku Grupa miała kłopoty. Zaczynało się wydawać, że Niemcy i ich francuscy pomocnicy są na ich tropie. PCF wycofała większość nieimigranckiego ruchu oporu, FTP, z Paryża, ale zostawiła FTP-MOI. W tym czasie cały zbrojny ruch oporu w Paryżu składał się z kilkudziesięciu imigrantów (od sierpnia do października 1943 roku średnio 60 członków, w tym 37 walczących), których jeden z przywódców załamał się na torturach i podał władzom informacje, których potrzebowali do wytropienia i schwytania grupy Manouchiana. Do listopada wszyscy jej członkowie zostali schwytani oraz byli przesłuchiwani i torturowani w ciągu miesięcy między ich uwięzieniem a ich procesem w lutym 1944 roku.
 
Było to powodem politycznego skandalu 40 lat po zakończeniu wojny, wraz z publikacją kilku książek o grupie Manouchiana i premierą filmu „Des Terroristes en Retraite”. Czy PCF świadomie zostawiła tych cudzoziemców na pastwę losu? Czy należało ich ściągnąć z linii ognia? Czy korzyści przeważały nad ryzykiem i czy rozsądnym było mieć nadzieję, że ci kobieci i mężczyźni znajdą sposób, by uciec swoim prześladowcom?
 
PCF miała polityczne powody, aby zatrzymać grupę Manouchiana w Paryżu. Gdy stało się jasne, że Alianci w końcu wygrają wojnę, potrzebowała swoich bojowników w Paryżu i to najskuteczniejszych bojowników: FTP-MOI. Dowód: dla ostatnich miesięcy przed schwytaniem FTP-MOI Courtois, Peschanski i Rayski w swojej książce „Le Sang de l'Etranger” wymieniają 40 akcji w Paryżu i okolicach. Abraham Lissner, członek FTP-MOI, w swoich wspomnieniach wymienia kilkaset akcji oraz przypadków zniszczenia sprzętu wojskowego. Po schwytaniu grupy Manouchiana ta działalność zanikła.
 
Spór prawdopodobnie nigdy nie zostanie rozstrzygnięty, ale jedna rzecz jest pewna: w annałach antynazistowskiego ruchu oporu nie znajdziemy innego przykładu tak szerokiego internacjonalistycznego uczestnictwa i ofiary dla krajowego ruchu oporu. W uznaniu dla tego faktu co roku ku ich pamięci odbywa się zgromadzenie przy miejscu pochówku większości członków, cmentarzu w paryskim Ivry. A na ich grobach widnieją słowa: „Mort pout la France”. Zginęli za Francję.
 
Członkami grupy byli:
Celestino Alfonso – Hiszpan
Olga [Golda] Bancic – Rumunka
Joseph Boczov [József Boczor] – Rumun
Georges Cloarec – Francuz
Maurice [Mojsze] Fingercwajg – Polak
Spartaco Fontano – Włoch
Imre Glaz – Węgier
Jonas[z] Geduldig – Polak
Leon [Lejb] Goldberg – Polak
Szlama Grzywacz – Polak
Stanisław Kubacki – Polak
Arpen Tavitian – Ormianin
Cesare Luccarini – Włoch
Missak Manouchian – Ormianin
Marcel Rayman [Rajman] – Polak
Roger Rouxel – Francuz
Antonio Salvadori – Włoch
Willy Szapiro – Polak
Amadeo Usseglio – Włoch
Wolf Wajsbrot – Polak
Robert Wichitz - Francuz
 
Tekst oryginalny ukazał się na: http://www.marxists.org/history/france/resistance/manouchian/manouchian-group.htm

Społeczność

CAPITALIST